Zwolnienie lekarskie na zleceniu – czy ZUS wypłaci zasiłek?

Zwolnienie lekarskie na zleceniu – czy ZUS wypłaci zasiłek?

Spis treści

  1. Wniosek rozpoczyna ubezpieczenie, ale na zasiłek trzeba poczekać
  2. Okres wyczekiwania: kiedy zleceniobiorca nabędzie prawo do zasiłku?
  3. Choroba bez czekania na zasiłek? W tych przypadkach świadczenie przysługuje od razu
  4. Kto wypłaca zasiłek chorobowy i jakie dokumenty trzeba złożyć?
  5. L4 po zakończeniu umowy zlecenia: kiedy ZUS nadal wypłaci świadczenie?
  6. Po chorobie rozpoczętej po zleceniu zasiłek może wynieść 100% podstawy

Umowa zlecenia nie zawsze daje takie same prawa do świadczeń chorobowych jak umowa o pracę. W artykule wyjaśniam, kiedy osoba pracująca na zleceniu może otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS i jakie warunki musi spełnić. Podpowiadam też, jak sprawdzić, czy podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu i co zrobić, by ubiegać się o wypłatę świadczenia.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z umowy zlecenia może uprawniać do zasiłku, ale nie obejmuje automatycznie każdego zleceniobiorcy. Możesz do niego przystąpić, jeśli z tej umowy obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Do chorobowego mogą przystąpić także osoby wykonujące umowy agencyjne i inne umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, oraz niektórzy opiekunowie pracujący na podstawie umowy uaktywniającej. Możliwość ta obejmuje również m.in. przedsiębiorców, duchownych i osoby wykonujące pracę nakładczą, przy czym zasady zależą od ich tytułu do ubezpieczeń. W przypadku zleceniobiorcy decyduje to, czy składki emerytalna i rentowa są obowiązkowe.

Student, który nie ukończył 26 lat, nie może przystąpić do chorobowego z tytułu zlecenia, ponieważ co do zasady ta umowa nie obejmuje go ubezpieczeniami społecznymi. Nie mogą przystąpić także osoby, które z danego zlecenia opłacają składki emerytalne i rentowe wyłącznie dobrowolnie. Jeśli masz kilka umów lub zbieg tytułów do ubezpieczeń, sprawdź, z którego zlecenia składki społeczne są obowiązkowe. Sama umowa ani zwolnienie lekarskie nie dają prawa do świadczenia.

Wniosek rozpoczyna ubezpieczenie, ale na zasiłek trzeba poczekać

Zwolnienie lekarskie na zleceniu

Aby przystąpić do ubezpieczenia, złóż zleceniodawcy pisemny wniosek. Następnie zleceniodawca zgłosi cię w ZUS na formularzu ZUS ZUA. Ubezpieczenie zacznie obowiązywać od dnia wskazanego we wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia. Składka chorobowa wynosi 2,45% podstawy wymiaru: finansujesz ją ty, a zleceniodawca przekazuje ją do ZUS. Prawo do zasiłku wymaga co do zasady 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia.

Do 90 dni możesz doliczyć wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Możesz je też uwzględnić, gdy przerwa wynikała m.in. z urlopu wychowawczego, bezpłatnego lub czynnej służby wojskowej żołnierza niezawodowego. W niektórych przypadkach zasiłek przysługuje od pierwszego dnia, np. gdy niezdolność do pracy spowodował wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Z okresu oczekiwania zwolnieni są również niektórzy absolwenci, którzy przystąpią do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub studiów. Przed skorzystaniem ze świadczenia sprawdź zgłoszenie na swoim koncie ZUS.

Ubezpieczenie chorobowe nie zmienia zlecenia w umowę o pracę ani nie gwarantuje zasiłku od razu po zgłoszeniu. Po spełnieniu warunków możesz ubiegać się o zasiłek chorobowy z ZUS. Podobną kwestię poruszyliśmy w tym wpisie. Zwykle wynosi on 80% podstawy, a w określonych sytuacjach, m.in. podczas ciąży — 100%. Przed złożeniem wniosku sprawdź więc, czy składki emerytalna i rentowa z danego zlecenia są obowiązkowe oraz kiedy rozpocznie się 90-dniowy okres ubezpieczenia.

Temat Warunek lub termin Wypłata / dokument
Okres wyczekiwania 90 dni dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego Wcześniejsze okresy można doliczyć, jeśli przerwa nie przekracza 30 dni
Wyjątki od 90 dni Od 1. dnia m.in. po wypadku w drodze do pracy lub z pracy Także m.in. absolwent, który przystąpił do ubezpieczenia w ciągu 90 dni
Wypłata zasiłku Po spełnieniu warunków ubezpieczenia ZUS albo uprawniony płatnik zasiłków
Dokumenty e-ZLA trafia do ZUS elektronicznie Z-3a; ZAS-53 — wniosek zleceniobiorcy
Choroba po ustaniu umowy Co najmniej 30 dni bez przerwy; początek do 14 dni od ustania ubezpieczenia Do 3 miesięcy przy określonych chorobach zakaźnych lub późno ujawniających się objawach
Zasiłek po ustaniu ubezpieczenia Maksymalnie 91 dni Wyjątki m.in. ciąża, gruźlica i dawstwo komórek, tkanek lub narządów

Okres wyczekiwania: kiedy zleceniobiorca nabędzie prawo do zasiłku?

Umowa zlecenia nie zapewnia zasiłku chorobowego automatycznie. Zleceniobiorca musi przystąpić na piśmie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego; zwykle warunkiem jest obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tej umowy. Zleceniodawca zgłasza go do ZUS, a ubezpieczony finansuje składkę chorobową w wysokości 2,45% podstawy wymiaru.

Zasiłek przysługuje standardowo po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Jeśli niezdolność do pracy pojawi się wcześniej, samo zwolnienie lekarskie nie wystarczy. Do 90 dni można doliczyć wcześniejsze okresy ubezpieczenia, gdy przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Wyjątek dotyczy przerw spowodowanych urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub czynną służbą wojskową żołnierza niezawodowego.

Choroba bez czekania na zasiłek? W tych przypadkach świadczenie przysługuje od razu

Okres wyczekiwania nie dotyczy m.in. absolwenta szkoły lub uczelni, który przystąpił do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od zakończenia nauki, ani osoby z co najmniej 10-letnim stażem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek od pierwszego dnia ubezpieczenia może też przysługiwać, gdy niezdolność do pracy spowodował wypadek w drodze do pracy lub z pracy. Natomiast zasiłek macierzyński i opiekuńczy nie wymaga okresu wyczekiwania.

Przed chorobą sprawdź zgłoszenie i składki na koncie ZUS, ponieważ e-ZLA samo nie gwarantuje wypłaty. Po spełnieniu warunków zasiłek przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy — w przeciwieństwie do umowy o pracę, przy której wcześniej wypłaca się wynagrodzenie chorobowe. Zleceniodawca może przekazać ZUS zaświadczenie Z-3a, a ubezpieczony składa wniosek ZAS-53. Warto zawczasu zweryfikować ubezpieczenie, by uniknąć stresu podczas choroby.

Wskazówka: Zachowaj potwierdzenie zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i sprawdzaj jego ciągłość — nawet krótka przerwa może wpłynąć na okres wyczekiwania.

Kto wypłaca zasiłek chorobowy i jakie dokumenty trzeba złożyć?

Wykonaj poniższe kroki, aby ustalić, kto wypłaci Ci zasiłek chorobowy z umowy zlecenia i jakie dokumenty musisz złożyć.

  1. Sprawdź, czy podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu. Przy umowie zlecenia ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Możesz do niego przystąpić, jeśli obowiązkowo opłacasz składki emerytalne i rentowe. Złóż zleceniodawcy pisemny wniosek, a ten zgłosi Cię do ZUS na formularzu ZUS ZUA. Składkę chorobową finansujesz co do zasady samodzielnie. Studenci przed ukończeniem 26 lat zwykle nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z umowy zlecenia.
  2. Ustal, czy minął okres wyczekiwania. Zasiłek przysługuje zazwyczaj po 90 dniach nieprzerwanego dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Do tego okresu możesz doliczyć wcześniejsze ubezpieczenie, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni lub wynikała m.in. z urlopu wychowawczego, bezpłatnego albo czynnej służby wojskowej. W niektórych przypadkach, np. po wypadku w drodze do pracy lub z pracy, zasiłek przysługuje od pierwszego dnia.
  3. Uzyskaj e-ZLA i złóż dokumenty. Lekarz wystawia elektroniczne zwolnienie, które trafia do ZUS. Następnie złóż wniosek o zasiłek na formularzu ZAS-53, a zleceniodawca przekaże zaświadczenie ZUS Z-3a z informacją o ubezpieczeniu i podstawie wymiaru składek. Jeśli wnioskujesz o zasiłek za okres po ustaniu ubezpieczenia, dołącz również oświadczenie Z-10. Dokumenty prześlesz przez PUE/eZUS lub złożysz w formie papierowej.
  4. Sprawdź, kto wypłaci zasiłek. Zleceniodawca nie wypłaca zleceniobiorcy wynagrodzenia chorobowego — świadczenie wypłaca ZUS albo zleceniodawca, jeśli jest płatnikiem zasiłków. Zależy to od jego statusu i liczby zgłaszanych ubezpieczonych. Jeśli zleceniodawca nie jest płatnikiem, przekazuje formularz Z-3a do ZUS. ZUS wypłaca zasiłek w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do jego przyznania.
  5. Sprawdź wysokość i okres wypłaty. Zasiłek wynosi zwykle 80% podstawy, którą ZUS ustala na podstawie przeciętnego przychodu stanowiącego podstawę składki chorobowej — zazwyczaj z ostatnich 12 miesięcy lub z krótszego okresu ubezpieczenia. Stawka wynosi 100% m.in. w ciąży, po wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz w związku z badaniami albo zabiegiem dawstwa komórek, tkanek lub narządów. Zasiłek przysługuje maksymalnie przez 182 dni, a w ciąży lub przy gruźlicy — przez 270 dni.
  6. Jeśli umowa się skończyła, sprawdź dodatkowe warunki. Zasiłek może przysługiwać, gdy choroba rozpoczęła się w czasie ubezpieczenia i trwa nieprzerwanie po jego ustaniu. Jeśli niezdolność do pracy powstała dopiero później, musi trwać co najmniej 30 dni bez przerwy i rozpocząć się w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia. Przy wskazanych chorobach o dłuższym okresie wylęgania termin ten wynosi 3 miesiące. Za okres po ustaniu ubezpieczenia zasiłek przysługuje co do zasady maksymalnie przez 91 dni.

L4 po zakończeniu umowy zlecenia: kiedy ZUS nadal wypłaci świadczenie?

Zasiłek chorobowy dla zleceniobiorcy

ZUS może wypłacać zasiłek chorobowy po zakończeniu umowy zlecenia, ale samo e-ZLA nie wystarczy. Zleceniobiorca musi wcześniej zgłosić się na pisemny wniosek do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a składki emerytalne i rentowe z umowy muszą być obowiązkowe. Prawo do zasiłku zwykle przysługuje po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Do tego okresu można doliczyć wcześniejsze ubezpieczenie chorobowe, jeśli przerwa nie przekroczyła 31 dni lub wynikała m.in. z urlopu bezpłatnego, wychowawczego albo czynnej służby wojskowej. Z okresu wyczekiwania zwalnia m.in. wypadek w drodze do pracy lub z pracy oraz co najmniej 11-letni staż obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego.

Jeśli niezdolność do pracy zaczęła się w trakcie umowy i ubezpieczenia, ZUS może wypłacać zasiłek także po ich ustaniu, pod warunkiem że zwolnienie trwa nieprzerwanie i spełniono pozostałe wymogi. Gdy choroba zacznie się dopiero po zakończeniu zlecenia, niezdolność musi trwać bez przerwy co najmniej 31 dni i rozpocząć się w ciągu 15 dni od ustania ubezpieczenia. Termin ten wydłuża się do 3 miesięcy w przypadku choroby zakaźnej o długim okresie wylęgania lub schorzenia, którego objawy pojawiają się później.

Po chorobie rozpoczętej po zleceniu zasiłek może wynieść 100% podstawy

Za chorobę przypadającą po ustaniu ubezpieczenia ZUS wypłaca zasiłek zasadniczo przez maksymalnie 91 dni. Łączny okres zasiłkowy nie może jednak przekroczyć 183 dni, a w razie ciąży lub gruźlicy — 271 dni. Zasiłek wynosi standardowo 80% podstawy wymiaru, ale w ciąży, po wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz przy określonych zabiegach związanych z dawstwem komórek, tkanek lub narządów może wynieść 100%. Przed zakończeniem zlecenia warto sprawdzić w ZUS, czy prawidłowo zgłoszono ubezpieczenie chorobowe i wykazano składki.

Najważniejsze warunki i zasady dotyczące zasiłku po zakończeniu zlecenia to:

  • dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i co do zasady 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia;
  • przy chorobie rozpoczętej po ustaniu ubezpieczenia: co najmniej 31 dni niezdolności do pracy, która zaczyna się w ciągu 15 dni (lub 3 miesięcy w określonych przypadkach);
  • zasiłek po ustaniu ubezpieczenia przysługuje zasadniczo maksymalnie przez 91 dni, a jego standardowa wysokość to 80% podstawy.

Choć elektroniczne e-ZLA trafia do systemu, ZUS może też wymagać zaświadczenia ZUS Z-3a od zleceniodawcy, wniosku ZAS-53, a przy ubieganiu się o zasiłek po ustaniu ubezpieczenia — oświadczenia Z-10. Jeśli interesuje cię więcej, Sprawdź, jak długo przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia. Dokumenty można złożyć przez PUE/eZUS lub w placówce ZUS. Zleceniodawca nie wypłaca wynagrodzenia chorobowego tak jak pracodawca osobie zatrudnionej na etacie; zasiłek wypłaca ZUS albo, zależnie od statusu płatnika, zleceniodawca. Studenci przed ukończeniem 26 lat co do zasady nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu zlecenia, dlatego nie mogą z tej umowy przystąpić do ubezpieczenia chorobowego.

Wskazówka: po zakończeniu zlecenia samo e-ZLA nie uruchamia wypłaty — warto złożyć wniosek ZAS-53 i oświadczenie Z-10 oraz upewnić się, że zleceniodawca przekazał do ZUS wymagane zaświadczenie Z-3a.

Źródła:

  1. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-umowa-zlecenie-a-zasilek-chorobowy-czy-to-mozliwe
  2. https://med-24.com.pl/l4-umowa-zlecenie-kiedy-zleceniobiorca-dostanie-zasilek-chorobowy
  3. https://fakturownia.pl/firma-w-praktyce/kto-wyplaca-zwolnienie-lekarskie-na-umowie-zlecenie
  4. https://zdrowie.nn.pl/artykuly/kto-placi-chorobowe-umowa-zlecenie
  5. https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy/z-ubezpieczenia-chorobowego/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania
  6. https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy/z-ubezpieczenia-chorobowego/niezbedne-dokumenty
  7. https://matkaprawnik.pl/umowa-zlecenia-a-ciaza-zwolnienie-lekarskie-i-zasilek-macierzynski/

FAQ - Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Czy zleceniobiorca może otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS?

Tak, jeśli przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a z umowy zlecenia obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Sama umowa ani zwolnienie lekarskie nie dają prawa do zasiłku.

Jak przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Należy złożyć zleceniodawcy pisemny wniosek. Zleceniodawca zgłasza zleceniobiorcę do ZUS na formularzu ZUS ZUA, a składkę chorobową w wysokości 2,45% podstawy wymiaru finansuje ubezpieczony.

Po jakim czasie ubezpieczenia przysługuje zasiłek chorobowy?

Zasadniczo po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Wcześniejsze okresy można doliczyć, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. W określonych sytuacjach, m.in. po wypadku w drodze do pracy lub z pracy, świadczenie może przysługiwać od pierwszego dnia.

Jakie dokumenty są potrzebne, aby ubiegać się o zasiłek?

Elektroniczne zwolnienie e-ZLA trafia do ZUS. Zleceniobiorca składa wniosek ZAS-53, a zleceniodawca przekazuje zaświadczenie ZUS Z-3a. Przy ubieganiu się o zasiłek za okres po ustaniu ubezpieczenia potrzebne jest także oświadczenie Z-10.

Czy ZUS może wypłacać zasiłek po zakończeniu umowy zlecenia?

Tak, jeśli spełnione są warunki dotyczące ubezpieczenia i niezdolności do pracy. Gdy choroba zaczęła się w trakcie ubezpieczenia, musi trwać nieprzerwanie po jego ustaniu. Jeśli rozpocznie się później, powinna trwać co najmniej 30 dni i zacząć się w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia, a w określonych przypadkach — w ciągu 3 miesięcy. Zasiłek po ustaniu ubezpieczenia przysługuje zasadniczo maksymalnie przez 91 dni.

Ładowanie ocen...

Komentarze

Ładowanie komentarzy...

W podobnym tonie

Siła wyższa w pracy: zasady, wniosek i płatność bez błędów

Siła wyższa w pracy: zasady, wniosek i płatność bez błędów

Nagłe zdarzenia losowe mogą sprawić, że pracownik nie będzie w stanie stawić się w pracy lub wykonywać swoich obowiązków. W a...

Przerwa zawodowa: jak zaplanować sabbatical i uniknąć kosztownych błędów?

Przerwa zawodowa: jak zaplanować sabbatical i uniknąć kosztownych błędów?

Przerwa zawodowa może być okazją do odpoczynku, rozwoju i nabrania dystansu do codziennych obowiązków, ale wymaga dobrego prz...

Przymusowy urlop – kiedy pracodawca może wysłać cię na wolne?

Przymusowy urlop – kiedy pracodawca może wysłać cię na wolne?

Czy pracodawca może samodzielnie zdecydować, że masz iść na urlop? Skoro już tu jesteś, sprawdź kwoty i warunki dofinansowani...