Nie każda osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności otrzyma kartę parkingową. Decydują wyraźne wskazanie do jej wydania oraz znaczne ograniczenie możliwości samodzielnego poruszania się. Karta przysługuje osobie dorosłej ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a także osobie z umiarkowanym stopniem, jeśli spełnia dodatkowe warunki dotyczące przyczyny niepełnosprawności. W tym drugim przypadku orzeczenie musi zawierać jeden z symboli: 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (narząd ruchu), 10-N (choroby neurologiczne) lub 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia). Ponadto osoba musi mieć znacznie ograniczoną możliwość poruszania się.
- Kartę mogą otrzymać osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby z umiarkowanym stopniem i odpowiednim symbolem przyczyny niepełnosprawności (04-O, 05-R, 10-N lub 07-S), a także dzieci poniżej 16 lat. W każdym przypadku wymagane jest znaczne ograniczenie samodzielnego poruszania się i wskazanie do karty w orzeczeniu.
- Wniosek składa się osobiście w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Dołącza się aktualne zdjęcie 35 × 45 mm i potwierdzenia opłat, a oryginał prawomocnego orzeczenia przedstawia do wglądu. Za dziecko lub osobę, która nie może działać samodzielnie, wniosek składa właściwy przedstawiciel.
- Opłata za kartę wynosi 21 zł; artykuł podaje także opłatę ewidencyjną 21 zł. Przed wizytą warto potwierdzić w zespole aktualne opłaty i sposób ich wniesienia.
- Braki w dokumentach należy uzupełnić w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania. Po złożeniu kompletnego wniosku zespół informuje o terminie i miejscu odbioru w ciągu 30 dni.
- Karta dla osoby jest ważna do końca ważności orzeczenia, maksymalnie 5 lat; karta dla uprawnionej placówki — 3 lata. Po odbiorze należy umieścić ją za przednią szybą tak, by widoczne były numer i data ważności.
- Karta jest przypisana do osoby, nie do samochodu. Można z niej korzystać wyłącznie podczas podróży osoby uprawnionej; nie zwalnia automatycznie z opłat parkingowych, a zasady postoju w strefach ustala gmina.
- Korzystanie z cudzej lub nieważnej karty, albo parkowanie bez wymaganych uprawnień, może skutkować mandatem i innymi karami.
Kartę może otrzymać również dziecko przed ukończeniem 16 lat, jeśli jego trudności z poruszaniem się wynikają z niepełnosprawności, a nie z wieku. Samo orzeczenie ani legitymacja jednak nie wystarczą — odpowiednie wskazanie musi znaleźć się w orzeczeniu o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności albo o wskazaniach do ulg i uprawnień. Zespół ocenia codzienne funkcjonowanie. Znaczenie może mieć na przykład trudność w pokonaniu około 100 metrów lub potrzeba pomocy podczas chodzenia, ale żadna z tych okoliczności sama w sobie nie gwarantuje przyznania karty.
Placówka z kartą może ułatwić podopiecznym codzienne przejazdy
Wniosek o kartę może złożyć także placówka, która opiekuje się osobami z niepełnosprawnością, prowadzi ich rehabilitację lub edukację, jeśli podopieczni mają znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się. Do takich placówek należą między innymi domy pomocy społecznej, warsztaty terapii zajęciowej, zakłady opiekuńcze, ośrodki rehabilitacyjne, hospicja, żłobki, przedszkola, szkoły i uczelnie. Karta dotyczy pojazdu, który placówka posiada lub ma do wyłącznego użytku, i zachowuje ważność przez 3 lata.
Aby uzyskać kartę, należy złożyć wniosek w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do wniosku trzeba dołączyć aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm oraz dowody wniesienia wymaganych opłat, a prawomocne orzeczenie okazać w oryginale do wglądu. Wniosek składa się osobiście; za dziecko robi to rodzic lub opiekun prawny. Karta dla osoby zachowuje ważność do końca ważności orzeczenia, maksymalnie przez 5 lat. Po otrzymaniu kompletnego wniosku zespół ma do 30 dni, by poinformować o terminie i miejscu odbioru. Następnie kartę należy umieścić za przednią szybą tak, aby można było odczytać jej numer i datę ważności.
Jak uzyskać kartę parkingową dla osoby z niepełnosprawnością
Poniższe kroki wyjaśniają, jak sprawdzić uprawnienia, przygotować dokumenty, złożyć wniosek, odebrać kartę i prawidłowo z niej korzystać.
- Sprawdź, czy orzeczenie zawiera wskazanie do karty. Samo orzeczenie o niepełnosprawności ani legitymacja nie wystarczą. Kartę może otrzymać osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli jej możliwość samodzielnego poruszania się jest znacznie ograniczona, a orzeczenie zawiera odpowiednie wskazanie. Przy umiarkowanym stopniu przyczyna niepełnosprawności musi mieć symbol 04-O, 05-R, 10-N albo 07-S. Osoba poniżej 16 lat może otrzymać kartę, jeśli ograniczenia poruszania się wynikają z niepełnosprawności, a nie z wieku. Jeśli orzeczenie nie zawiera wymaganego wskazania, najpierw poproś zespół orzekający o jego ustalenie.
- Przygotuj wniosek i wymagane załączniki. Dołącz aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm oraz potwierdzenia opłaty za kartę i opłaty ewidencyjnej. Na zdjęciu osoba powinna być bez nakrycia głowy i ciemnych okularów. Wyjątki dotyczą m.in. wad wzroku oraz nakrycia głowy noszonego z powodów religijnych, jeśli widnieje ono również w dokumencie tożsamości. Oryginał prawomocnego orzeczenia ze wskazaniem do karty pokaż do wglądu. Wniosek złóż osobiście. W imieniu dziecka lub osoby, która nie może działać samodzielnie, składa go właściwy rodzic, opiekun albo kurator.
- Złóż dokumenty w powiatowym lub miejskim zespole ds. orzekania o niepełnosprawności. Zespół rozpatrzy wniosek na podstawie orzeczenia i załączników. Jeśli zauważy braki formalne, wezwie cię do ich uzupełnienia. Zrób to w ciągu 7 dni od doręczenia wezwania, w przeciwnym razie zespół pozostawi wniosek bez rozpoznania. Przed złożeniem dokumentów sprawdź w swoim zespole aktualną wysokość opłaty za kartę i dostępne sposoby płatności.
- Odbierz kartę i sprawdź termin jej ważności. Zespół poinformuje cię o terminie i miejscu odbioru; zrobi to w ciągu 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku. Kartę odbierz osobiście, okazując dokument tożsamości. Może ją odebrać również pełnomocnik z dokumentem tożsamości i pisemnym pełnomocnictwem, a w przypadku dziecka — rodzic lub opiekun. Karta zachowuje ważność do końca ważności orzeczenia, maksymalnie przez 5 lat. Kartę wydaną placówce opiekującej się, rehabilitującej lub edukującej osoby z niepełnosprawnościami wydaje się na 3 lata.
- Umieść kartę prawidłowo i korzystaj z niej tylko podczas przejazdu osoby uprawnionej. Karta należy do osoby, a nie do samochodu, dlatego możesz używać jej w pojeździe, którym ta osoba jedzie lub jest przewożona. Umieść ją za przednią szybą tak, by widoczne były numer i data ważności. Jeśli pojazd nie ma przedniej szyby, umieść kartę w widocznym miejscu z przodu. Uprawnia ona m.in. do postoju na oznaczonych miejscach dla osób z niepełnosprawnością oraz — przy zachowaniu szczególnej ostrożności — do niestosowania się do wybranych znaków zakazu. Nie zwalnia jednak automatycznie z opłat w strefie płatnego parkowania, ponieważ zasady ustala gmina. Nie używaj karty, gdy osoby uprawnionej nie ma w pojeździe. Za korzystanie z cudzej lub nieważnej karty grozi grzywna.
Jakie dokumenty przygotować i gdzie złożyć wniosek
Zanim przygotuję wniosek o kartę parkingową, sprawdzam, czy moje orzeczenie zawiera wymagane wskazanie. Samo orzeczenie o niepełnosprawności ani legitymacja nie wystarczą. A skoro już tu trafiłeś to sprawdź, jakie ulgi i prawa przysługują osobom z niepełnosprawnością. Kartę może otrzymać osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się. Przy stopniu umiarkowanym orzeczenie musi dodatkowo wskazywać jedną z przyczyn niepełnosprawności: 04-O, 05-R, 10-N lub 07-S. O kartę może ubiegać się także dziecko przed ukończeniem 16. roku życia, jeśli ograniczenie poruszania się wynika z niepełnosprawności, a nie z wieku.
Do wniosku osoby dorosłej dołączam wypełniony formularz, aktualną fotografię o wymiarach 35 × 45 mm oraz dowód uiszczenia opłaty za kartę i — jeśli wymaga tego właściwy urząd — opłaty ewidencyjnej. Na zdjęciu nie powinno być nakrycia głowy ani ciemnych okularów. Wyjątki obejmują między innymi wady wzroku wymagające ciemnych szkieł oraz nakrycie głowy noszone z powodów religijnych, jeśli widnieje ono także w dokumencie tożsamości. Oryginał prawomocnego orzeczenia zabieram do wglądu, a za wydanie karty płacę 21 zł.
Wniosek składam osobiście i podpisuję go w obecności urzędnika. W przypadku dziecka formularz składa rodzic lub ustanowiony przez sąd opiekun, natomiast za osobę ubezwłasnowolnioną — odpowiednio opiekun albo kurator. Jeśli kartę odbierze inna osoba, przygotowuję pisemne upoważnienie lub pełnomocnictwo. Przed wizytą sprawdzam formularz i sposób wnoszenia opłat w wybranym zespole, ponieważ szczegóły organizacyjne mogą się różnić.
Jeden brakujący dokument może wstrzymać wydanie karty
Dokumenty składam w powiatowym albo miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wniosek osoby z niepełnosprawnością kieruję do zespołu obsługującego daną sprawę, a wniosek placówki — do zespołu właściwego dla jej siedziby. Placówkę reprezentuje osoba przez nią upoważniona. Musi ona zajmować się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się. Ponadto pojazd wskazany do korzystania z karty powinien należeć do placówki albo pozostawać do jej wyłącznej dyspozycji. Placówka dołącza potwierdzenia opłat, a dowód rejestracyjny pojazdu przedstawia do wglądu.
Po złożeniu wniosku sprawdzam, czy formularz jest kompletny. Jeśli urząd stwierdzi braki, może wezwać mnie do ich uzupełnienia; od doręczenia wezwania mam na to 7 dni. Gdy nie uzupełnię dokumentów w tym terminie, urząd pozostawi wniosek bez rozpoznania. Jeśli wniosek jest kompletny, zespół informuje mnie o terminie i miejscu odbioru karty, zwykle w ciągu 30 dni. Kartę odbieram z dokumentem tożsamości albo przez upoważnioną osobę. Coś dla zainteresowanych: sprawdź, kto wydaje kartę parkingową i jak złożyć wniosek. Zachowuje ona ważność przez okres wskazany w orzeczeniu, maksymalnie 5 lat, a karta dla uprawnionej placówki — przez 3 lata.
Przed wizytą upewniam się, że orzeczenie zawiera wymagane wskazanie, a ja mam formularz, fotografię, dowody opłat i oryginał orzeczenia do okazania. Karta jest przypisana do osoby, nie do samochodu, dlatego można przełożyć ją do auta, którym ta osoba podróżuje. Po odebraniu umieszczam ją za przednią szybą tak, aby z zewnątrz można było odczytać numer i datę ważności. Jeśli pojazd nie ma przedniej szyby, wykładam kartę z przodu, w widocznym miejscu. Z uprawnień korzystam tylko wtedy, gdy jedzie ze mną osoba, której wydano kartę.
Wskazówka: przed wizytą zadzwoń do właściwego zespołu i potwierdź aktualny sposób opłacenia karty oraz ewentualnej opłaty ewidencyjnej — pozwoli to uniknąć powrotu z powodu brakującego potwierdzenia.
Ile kosztuje karta, jak długo jest ważna i kiedy ją odebrać
Za wydanie imiennej karty parkingowej płacę 21 zł oraz dodatkowe 21 zł opłaty ewidencyjnej. Do wniosku dołączam aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm i potwierdzenie wniesienia opłat. Oryginał orzeczenia ze wskazaniem do karty okazuję do wglądu, a wniosek składam w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Karta zachowuje ważność do końca okresu, na jaki wydano orzeczenie, jednak nie dłużej niż 5 lat. Dlatego nawet przy orzeczeniu bezterminowym po upływie tego czasu muszę wyrobić nową kartę. Kartę dla uprawnionej placówki wydaje się na 3 lata. Pilnuję terminu ważności, ponieważ po jego upływie nie mogę korzystać z karty ani parkować na kopercie na podstawie nieważnego dokumentu.
Jeden dokument, wiele podróży — karta przypisana do osoby
Po złożeniu kompletnego wniosku zespół ma do 30 dni, by poinformować mnie o terminie i miejscu odbioru. Nie oznacza to jednak, że w tym czasie karta musi być gotowa. Jeśli w dokumentach brakuje informacji, zespół może wezwać mnie do ich uzupełnienia w ciągu 7 dni od doręczenia wezwania. Kartę odbieram osobiście, okazując dowód osobisty lub paszport. Może ją odebrać również upoważniona osoba, która przedstawi dokument tożsamości i pisemne pełnomocnictwo.
Karta parkingowa ułatwia korzystanie z miejsc przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami. Pamiętaj, by sprawdzić jej ważność i mieć ją przy sobie podczas podróży.
Po odebraniu karty umieszczam ją za przednią szybą samochodu, tak aby z zewnątrz można było odczytać numer i datę ważności. Karta jest przypisana do mnie, a nie do konkretnego auta, dlatego zabieram ją do pojazdu, którym akurat podróżuję. Korzystam z niej wyłącznie wtedy, gdy jadę samochodem — jako pasażerka albo kierująca.
Wskazówka: jeśli karta traci ważność, złóż wniosek o nową odpowiednio wcześniej — po upływie terminu nie można legalnie korzystać z niej nawet wtedy, gdy oczekujesz już na kolejny dokument.
Jak korzystać z karty parkingowej, aby uniknąć mandatu
Poniższe wskazówki ułatwią prawidłowe korzystanie z karty parkingowej, pomogą parkować zgodnie z przepisami i uniknąć mandatu lub odholowania pojazdu.
- Sprawdź, czy karta jest ważna i przysługuje osobie podróżującej. Samo orzeczenie o niepełnosprawności ani legitymacja nie uprawniają do parkowania na „kopercie” — orzeczenie musi zawierać wskazanie do karty. Uprawnienie przysługuje m.in. osobom ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które mają znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się. Mogą je otrzymać także dzieci poniżej 16 lat, jeśli ich ograniczenia wynikają z niepełnosprawności, a nie z wieku. Osoba z umiarkowanym stopniem musi ponadto mieć odpowiedni symbol przyczyny niepełnosprawności. Karta jest wydawana osobie, a nie samochodowi.
- Umieść kartę prawidłowo i czytelnie. Połóż ją za przednią szybą tak, aby z zewnątrz można było odczytać numer i datę ważności. Jeśli pojazd nie ma przedniej szyby, umieść kartę w widocznym miejscu z przodu. Podczas kontroli musi być widoczna — samo noszenie jej przy sobie nie wystarczy.
- Korzystaj z karty tylko wtedy, gdy uprawniona osoba znajduje się w pojeździe. Może prowadzić samochód albo być nim przewożona, a karta działa w różnych pojazdach, którymi podróżuje. Opiekun jadący sam nie może parkować na kopercie, korzystając z karty tej osoby.
- Parkuj zgodnie z oznakowaniem i zasadami ruchu. Karta uprawnia do korzystania z miejsc dla osób z niepełnosprawnością, oznaczonych odpowiednimi znakami i symbolem wózka. Nie pozwala jednak zatrzymywać się w miejscach niedozwolonych, na przykład na przejściu dla pieszych, utrudniać ruchu ani blokować przejścia na chodniku.
- Nie zakładaj, że karta zwalnia z każdej opłaty lub zakazu. Możesz nie stosować się do niektórych znaków zakazu ruchu lub postoju tylko wtedy, gdy przepisy na to pozwalają i znak nie zawiera dodatkowego zastrzeżenia obejmującego także posiadaczy karty. Gmina ustala opłaty w strefach płatnego parkowania, dlatego sprawdź lokalny regulamin. Karta nie zawsze zapewnia bezpłatny postój ani nie zastępuje biletu.
- Nie używaj cudzej, nieważnej ani uszkodzonej karty. Po upływie terminu ważności nie wolno z niej korzystać. Jeśli ją zgubisz lub zniszczysz, skontaktuj się z powiatowym albo miejskim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności i złóż wniosek o nową. Karta zwykle zachowuje ważność przez okres wskazany w orzeczeniu, maksymalnie 5 lat, natomiast kartę dla placówki wydaje się na 3 lata.
- Przestrzegaj przepisów, ponieważ za nadużycia grożą kary. Za parkowanie na kopercie bez uprawnień lub bez widocznej karty możesz otrzymać mandat i punkty karne. W niektórych sytuacjach służby odholują też pojazd na koszt właściciela. Za posługiwanie się kartą osoby nieuprawnionej lub kartą po terminie ważności grozi grzywna do 2000 zł.
